recensie

 

Recensie in het Gelders dagblad, woensdag 15 december 1999

Keramiek van Jan Warnaar in de Cultuurwinkel. Vosselmanstraat 299, Apeldoorn.

De ontwikkelingen in de keramiek ­staan niet stil. Het is als met andere toegepaste kunsten zoals het sieraad en de textiele werkvormen: zowel vrije als functionele vormen geven een veelzijdig beeld van de heden­daagse keramiek. Er zijn keramisten die bij de oude traditie aansluiten en 'zweren' bij de aloude potvorm, er zijn ook kunstenaars die met klei een inventief spel spelen.

Dat alles levert een grote verscheidenheid in de keramiek op. Steeds zal echter het besef van de vele mogelijkheden van materiaal en de beheersing van het ambacht de grondslag vormen voor de keramiek­productie.Keramiek is, zoals alle kunstdisciplines, een verbeelding van ideeën en een vormgeving van de leefomgeving. Ook de keramisten die het meer traditionele vormen houden, zullen proberen het functionele uit te stijgen door een variatie in de vorm, door glazuur of door de­coratie.

Vorm en expressie zijn bij de echte pottenbakkers al­tijd belangrijker dan de functie.

Neem de keramist Jan Warnaar uit Oene. Deze doorgewinterde keramist - hij is reeds dertig jaar bezig met klei - mag dan, zoals in de twee vitrines van de Cultuurwinkel te zien is, potten, schalen en kannen maken, de werkstukken hebben eigenlijk door hun vitaliteit en intensiteit weinig te maken met deze gebruiksgoederen.

De negen recente creaties die Warnaar naar de Vossel­manstraat heeft meegebracht, getuigen stuk voor stuk voor zijn obsessie voor het verleden als bouwsteen voor het heden. Ze passen in de ontwikkeling in het oeuvre van deze sympathie­ke keramist die met een grote mate van integriteit zijn reflec­tie over het verleden in beeld brengt. Vooral zijn studiereizen naar Nieuw-Mexico hebben hem nieuwe ervaringen opgele­verd in het scheppingsproces en de kennis van de eigenschappen van de materie.

Klei is een oeroud cultuurmate­riaal, kwetsbaar maar ook bijna onvergankelijk. Klei is een beet­je het symbool van de mens.

Warnaar toont in zijn werkstuk­ken belangstelling te hebben voor oude culturen, voor de spo­ren die mensen in de loop van de geschiedenis hebben achter­gelaten en die dan op een be­paald ogenblik opduiken bij een archeologisch onderzoek. De Oener keramist suggereert in zijn werk ouderdom. Zijn keramiek zou afkomstig kunnen zijn van een opgraving. Scherf­vorming, sobere kleur en een decoratie die ook al aan oude culturen herinnert, geven aan zijn keramiek een dimensie die millennia overbrugt.

Zelf heeft hij eens geschreven dat de uitstraling van de keramische huid van zijn ruimte-omsluitende vormen doet denken aan bemoste stenen, kleurrijke rotswanden van canyon-achtige ruigten.

Daar zou bij mogen: aan de strijd van de mens tegen de elementen.

Zijn fascinatie voor wat vuur met klei doet: steen maken, is geboren uit een poging het leven beheersbaar te maken en uit de verwondering over de relatie tussen de mens, de natuur en de tijd. Deze filosofische inslag van zijn keramiek krijgt door de verfijning en perfectie waarmee hij te werk gaat, een overtuigend accent. Zijn ingetogen keramiek heeft een sterk meditatief karakter.

De presentatie in de Cultuurwinkel mag dan klein van omvang zijn, zij is artistiek uiterst waardevol.

THOM STROINK, redacteur gelders dagblad

                                                                                                                        terug